Đổi mới: Sáng tạo để phục vụ con người

Công nghệ số ngày càng phát triển đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp luôn phải đổi mới không ngừng để bắt kịp thời đại và đảm bảo không bị tụt lại phía sau. Một công ty càng lâu đời càng cần cố gắng hết sức để có thể “đột phá” chính mình. Hãy cùng Viettel Family khám phá những điểm chung trong cách duy trì văn hoá Đổi mới của những gã khổng lồ công nghệ trên thế giới.

Đổi mới phải là triết lý nền tảng

Với các đại gia công nghệ, đổi mới luôn nằm trong các triết lý nền tảng của doanh nghiệp. Là công ty sáng tạo có nghĩa là không bao giờ được ngừng sáng tạo. Nó cũng đồng nghĩa với việc chính họ phải thách thức cả sự sáng tạo đã giúp doanh nghiệp có được thành công như ngày hôm nay. “Đây là Ngày đầu tiên (Day 1) của kỷ nguyên Internet. Chúng ta vẫn còn rất nhiều thứ phải học hỏi”, Jeff Bezos, nhà sáng lập Amazon luôn có một thông điệp nhất quán đối với các nhà đầu tư, nhân viên và phần còn lại của ngành công nghiệp.

Nếu đọc qua tất cả các lá thư được viết một cách tỉ mỉ mà Bezos gửi cổ đông, cụm từ “Ngày đầu tiên” đã xuất hiện tới 22 lần, với sự nhất quán một cách đáng kinh ngạc. Trong 10 năm qua, mọi lá thư gửi cổ đông đều kết thúc bằng một dòng: “Như mọi khi, tôi đính kèm một bản sao của bức thư gốc năm 1997 của chúng tôi. Cách tiếp cận của chúng tôi vẫn như cũ, và đó vẫn là Ngày đầu tiên”. Với Amazon, ngày đầu tiên luôn là ngày của sự tươi mới, sự phát triển, của sức sống. Nó nhắc nhở công ty còn rất nhiều việc phải làm phía trước.

Đổi mới Viettel

Hai tòa nhà văn phòng lớn ở Seatle được đặt tên là Day 1 North và Day 1 South để nhắc nhở mọi người về niềm tin cơ bản này. “Có nhiều thứ chưa được phát minh. Có nhiều điều mới sẽ xảy ra. Mọi người dường như không biết rằng Internet sẽ có tác động mạnh đến như thế nào và hôm nay mới chỉ là Ngày đầu tiên của hành trình vĩ đại đó.” (Jeff Bezos)

Tại sao “Ngày đầu tiên” lại quan trọng đối với Amazon? Thông thường trong những ngày mới thành lập, các doanh nghiệp sẽ hoạt động với phương châm đề cao tốc độ, sự nhanh nhẹn với tâm lý chấp nhận rủi ro, nhưng khi doanh nghiệp phát triển lớn hơn, độ phức tạp bắt đầu tăng lên và các tầng lớp bắt đầu hình thành, các công ty này rơi vào một cái bẫy với tên gọi là “các doanh nghiệp lớn”. Đặc điểm của chiếc bẫy này là vận hành chậm chạp, cứng nhắc và không thích rủi ro.

“Có một số cái bẫy tinh vi mà ngay cả các tổ chức lớn cũng có thể rơi vào như một lẽ hiển nhiên, và chúng ta sẽ phải học cách để đề phòng chúng”, Jeff nói. Mỗi ngày là một ngày mới, mỗi ngày thế giới lại thay đổi không ngừng, và chúng ta phải tìm kiếm sự thay đổi, tạo ra sự thay đổi và thích ứng với sự thay đổi. Đó đồng thời cũng là một bài học cho mọi nhà quản lý và lãnh đạo nên áp dụng cho mình.

Dám chấp nhận rủi ro và tư duy khuyến khích thử nghiệm

Thành công lớn của Google không đồng nghĩa với việc hành trình chinh phục người dùng của họ hoàn toàn bằng phẳng. Có một điều rất đặc biệt ở Google: đó là công ty sẵn sàng đón nhận những thất bại và cùng nhau kỷ niệm những thất bại đó.

Theo nhà sáng lập Larry Page, một lần, khi một nhân viên cấp cao của Google phạm sai lầm, khiến Google mất nhiều triệu đô, và khi nhân viên đó thông báo cho Larry Page, anh đã nói: “Nếu chúng ta không phạm phải những sai lầm như vậy, chúng ta đang không chấp nhận đủ rủi ro”. Đổi mới liên quan đến việc khám phá những thứ mới mẻ và chưa được biết tới, do đó sự khoan dung đối với thất bại là một đặc điểm quan trọng của văn hóa này.

Một biểu hiện khác của văn hoá đổi mới ở Google là tiếp tục nói “có” và bài trừ văn hóa “không”, chấp nhận những thất bại tất yếu và tiếp tục lặp lại cho đến khi làm được điều đúng đắn.

Amazon cũng không ngừng thử nghiệm, phát minh và tất nhiên là cả mắc sai lầm. Với Jeff Bezos, tốc độ là vấn đề tối quan trọng trong kinh doanh. Năm 2014, Amazon đã phải đối mặt với thất bại lớn trong lần ra mắt sản phẩm Amazon Fire Phone. Sau khoảng một năm ra mắt “ế ẩm”, Amazon thiệt hại khoảng 170 triệu USD. Tuy nhiên, Jeff Bezos đã từng nói: “Nếu bạn cho rằng sản phẩm Fire Phone là thất bại lớn của Amazon, thì hãy hiểu rằng chúng tôi sẽ còn rất nhiều lần thất bại lớn hơn và lần thử nghiệm Fire Phone chưa là gì”.

Vị tỷ phú này nhấn mạnh: “Amazon là nơi tốt nhất trên thế giới để thất bại và chúng tôi đã trải qua điều này rất nhiều”. Kết quả thu được là một loạt các đổi mới liên tục như Prime Air, Amazon Video, Kindle, Fire TV, Amazon Fresh, Amazon Go, Echo, AWS… là minh chứng cho những sáng tạo không ngừng của Amazon. Đây là doanh nghiệp bán lẻ có số lượng bằng sáng chế lớn nhất trên thế giới, theo IFI Claims.

Tương tự, ở Facebook, việc khuyến khích chấp nhận rủi ro, cho phép liên tục thử nghiệm có thể đúc kết bằng câu nói: “Được rồi, nếu điều này sẽ phá hủy công ty sao? Nếu không, hãy để họ thử nó!” Ý tưởng, trí tưởng tượng, sự sáng tạo và đổi mới luôn được hoan nghênh. Tại bất kỳ thời điểm nào, không chỉ có một phiên bản Facebook đang hoạt động mà có thể có tới 10.000 phiên bản. Tất cả những nỗ lực sáng tạo là để giúp người dùng có được những trải nghiệm tốt hơn. Nỗ lực thử nghiệm các mô hình công nghệ hoặc loại hình kinh doanh mới lạ thường có tính rủi ro cao, không thể biết nếu không thử. Thất bại trong những trường hợp này sẽ giúp rút ra các bài học quý giá cho chặng đường dài phía trước.

Dám chịu trách nhiệm và những thất bại có ý nghĩa

Trong bài viết “Những sự thật phũ phàng về văn hoá Đổi mới” được đăng tải trên Harvard Business Review, tác giả Gary P. Pisano khẳng định: Dấu hiệu đầu tiên để lãnh đạo cấp cao nhận biết được sự khác biệt giữa sự thất bại có ý nghĩa và sự thất bại vô nghĩa, đó là: Thất bại có ý nghĩa sẽ mang lại thông tin có giá trị thông qua sự mất mát của họ. Một thất bại chỉ nên được ca ngợi nếu nó giúp cho việc học hỏi. Chúng ta nên mừng vì đã học được điều gì đó, chứ không phải vì đã thất bại. Một thử nghiệm thất bại vì một vấn đề kỹ thuật không thể lường trước thì đó là một thất bại đáng tôn vinh nếu nhờ nó mà ta tránh được các sai lầm tương tự trong tương lai. Ra mắt một sản phẩm chất lượng kém sau khi tiêu tốn 500 triệu đô la để phát triển chỉ là một thất bại đắt giá.

Đó là lý do những môi trường văn hoá dám chấp nhận rủi ro như Amazon, Apple hay Google đều là những môi trường hiệu suất cao. Đề cao sự khoan dung đối với thất bại, các tổ chức cấp tiến tỏ ra không khoan dung với sự thiếu năng lực. Họ đặt chỉ tiêu rất cao đối với người của họ và họ tuyển dụng những nhân sự tài năng nhất có thể.

Khám phá những ý tưởng rủi ro để rồi thất bại thì vẫn có thể chấp nhận được nhưng kỹ năng chuyên môn kém, lối suy nghĩ cẩu thả, thái độ thiếu ý thức trong công việc và năng lực quản lý kém thì không. Những người không đáp ứng được yêu cầu của công việc sẽ được cho thôi hoặc điều chuyển sang vị trí khác phù hợp hơn với khả năng của họ. Steve Jobs khét tiếng vì sa thải bất cứ ai mà ông cho là không làm được việc.

Tại Amazon, nhân viên được xếp hạng và những người kém nhất sẽ bị đào thải. Google được biết đến với môi trường làm việc thân thiện với nhân viên nhưng đây cũng là một trong những nơi khó nhất để kiếm việc làm (mỗi năm công ty nhận được hơn 2 triệu đơn ứng tuyển cho khoảng 5.000 vị trí). Nó cũng có một hệ thống quản lý hiệu suất nghiêm ngặt giúp chuyển mọi người sang vị trí khác nếu họ không thể hiện tốt với vai trò hiện có. Tại Pixar, các đạo diễn phim không thể đưa các dự án đi đúng hướng sẽ bị thay thế.

Tạo ra văn hóa doanh nghiệp coi trọng việc học thông qua thất bại nhưng vẫn đảm bảo hiệu suất vượt trội là một thử thách lớn đối với các tổ chức chưa từng làm được một trong 2 điều trên.

Trao quyền để bất kỳ ai cũng có thể sáng tạo

Không thể xây dựng một văn hoá đổi mới nếu nó chỉ áp dụng đằng sau cánh cửa của bộ phận Nghiên cứu và Phát triển (R&D). Trong Văn hoá số, để đổi mới, bạn phải tạo ra một doanh nghiệp mà ý tưởng đổi mới có thể đến từ bất kỳ đâu, từ bất kỳ nhân viên nào. Nhân viên cần được trao quyền để sáng tạo.

Làm thế nào để một công ty như Google liên tục phát triển theo cấp số nhân trong khi vẫn luôn duy trì sự đổi mới? Một trong tám trụ cột Đổi mới của Google chính là “Tìm kiếm ý tưởng ở bất cứ đâu”. Một câu chuyện nổi tiếng được kể lại bởi Susan Wojcicki – một trong các lãnh đạo cấp cao của Google khi dự án mà cô phụ trách đang gặp phải một vấn đề phức tạp. Vào một đêm thứ Sáu, đội dự án đã dán một bảng ý tưởng lên bức tường của trụ sở chính Google ở Mountain View. Một kỹ sư đã viết ra chi tiết vấn đề phức tạp mà dự án gặp với hệ thống quảng cáo của mình. Kết quả là, một nhóm nhân viên Google thiếu kế hoạch thú vị cho buổi tối đã bắt đầu viết lại thuật toán trong vòng vài giờ và giải quyết được vấn đề vào ngày thứ Ba.

thung lũng silicon

Bên trong trụ sở của Google ở thung lũng Silicon

Một số ý tưởng tuyệt vời nhất tại Google được khơi nguồn theo cách tương tự, khi một nhóm nhỏ nhân viên đang nghỉ ngơi trong một buổi chiều ngẫu nhiên và bắt đầu trò chuyện về những thứ làm cho họ thích thú. Dự án Google Art đã giúp hàng nghìn viện bảo tàng hoạt động trực tuyến và các tính năng thành công của AdWords là những ví dụ tuyệt vời của các dự án bắt đầu từ những căng tin, khu bếp hay hành lang của Google. Điều đó lý giải cho việc vì sao đồ ăn nhẹ luôn sẵn sàng để giữ chân những nhà sáng tạo của Google ở công ty.

Một trong những truyền thống của Google là quy tắc 80/20. Mọi nhân viên đều có 20% thời gian để làm bất cứ cái gì mới mẻ mà họ thích. Vô số các sáng kiến đổi mới của Google đã ra đời trong quãng thời gian đặc biệt này.

Trong một doanh nghiệp có văn hoá số, nhân viên có đủ thời gian dành cho việc suy nghĩ về những ý tưởng đổi mới. Họ cũng dễ dàng đề xuất ý tưởng của mình và được tạo điều kiện để thoải mái chia sẻ ý tưởng đó với các lãnh đạo cấp cao. Các ý tưởng mới được thử nghiệm và triển khai trong toàn công ty một cách thường xuyên.

Có thể kể đến sự kiện thường niên – ngày hội “One Week” của  Microsoft, khi rất đông nhân viên trên khắp thế giới cùng tề tựu về Washington. để cùng nhau thực hiện “Hackathon” nghiên cứu, thử nghiệm và trình bày các dự án ngoài công việc hàng ngày trước CEO, mang đến hàng trăm không gian thử nghiệm. Hoặc chương trình đổi chỗ “hackamonth”, cho phép nhân viên được luân phiên đổi vị trí làm việc hàng tháng diễn ra tại Facebook.

Đổi mới dẫn dắt văn hoá số Viettel

Là thành tố đầu tiên trong ICADO, “Đổi mới” không hề xa lạ với văn hoá truyền thống của Viettel. Sứ mệnh của Viettel được viết lên từ những ngày đầu là “Sáng tạo để phục vụ con người” và giờ đây là “Tiên phong kiến tạo xã hội số”.

Ngày sáng tạo viettel

Ngày hội Sáng tạo Viettel được duy trì hàng năm như một hoạt động truyền thống vào ngày 1/6

Những quan điểm trong nền tảng triết lý Viettel đều cổ vũ cho tinh thần thử nghiệm, chấp nhận rủi ro, xây dựng một môi trường khuyến khích sáng tạo hàng ngày. “Chúng ta là những người dám thất bại. Chúng ta động viên những ai thất bại. Chúng ta tìm trong thất bại những lỗi sai của hệ thống để điều chỉnh.”

Dám chấp nhận rủi ro là nhân tố chủ chốt cho phép sự đổi mới, sáng tạo được phát triển.

Dám chịu trách nhiệm đóng vai trò sống còn cho động lực của sự đổi mới, sáng tạo được khuyến khích phát triển.

Sự đổi mới, sáng tạo phải nhằm mục tiêu hướng tới hiệu quả và chuyên nghiệp.

(Tuyên bố Văn hoá Số Viettel – Đổi mới)

Sáng tạo là sức sống Viettel. Chúng ta nhận thức phải luôn sáng tạo tạo ra sự khác biệt. Trong hành động, chúng ta suy nghĩ không cũ về những gì không mới. Chúng ta trân trọng và tôn vinh từ những ý tưởng nhỏ nhất. Chúng ta duy trì Ngày hội Ý tưởng Viettel. Chúng ta có “Vì Viettel tốt lên” để có thể đóng góp bất kỳ ý tưởng nào, dù là nhỏ nhất.

Lịch sử Viettel cũng là lịch sử của đổi mới, từ Sigelco cho đến Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân đội ngày nay đã chứng kiến những nỗ lực đổi mới không ngừng của người Viettel. Khởi sự đường trục từ 2 sợi quang thừa, lấy nông thôn bao vây thành thị… là minh chứng cho sự sáng tạo và chủ động đổi mới không ngừng của người Viettel.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, hơn bao giờ hết, người Viettel cần tiếp tục duy trì sự đổi mới đó một cách linh hoạt hơn, nhanh nhẹn hơn, dễ dàng hơn để nhìn về phía trước, thực hiện sứ mệnh của người kiến tạo.

Chat hỗ trợ
Chat ngay