Mobile money giúp các nhà mạng có lợi thế trong “cuộc chiến” thanh toán số

Kể từ 2021, gần 40 nhà cung cấp ví điện tử đang cạnh tranh trên thị trường thanh toán số đầy tiềm năng của Việt Nam sẽ phải đối mặt với một đối thủ nặng ký : mobile money (tiền di động).

viettelpay

Cụ thể, vào tháng 3/2021, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã ký quyết định phê duyệt triển khai thí điểm kéo dài hai năm đối với dịch vụ mobile money.

Khác với dịch vụ ví điện tử bắt buộc phải liên kết với tài khoản thanh toán, mobile money có thể được sử dụng chỉ bằng tài khoản điện thoại di động, kể cả với những người không có smartphone. Điều này đặc biệt có lợi cho người tiêu dùng không có tài khoản ngân hàng, chiếm tới khoảng 70% trong tổng dân số 96 triệu người.

Theo trang tin chuyên về công nghệ Tech in Asia, việc dịch vụ mobile money được chấp thuận thí điểm là kết quả được mong đợi từ lâu đối với ba nhà khai thác viễn thông lớn nhất Việt Nam là Viettel, VNPT và Mobifone.  Tất cả đều cần tận dụng hơn nữa lĩnh vực fintech đang bùng nổ khi tốc độ tăng trưởng trong lĩnh vực viễn thông truyền thống đã đạt đến đỉnh điểm.

Sức mạnh tiềm ẩn

Vào đầu năm 2021, Tập đoàn Viettel đã công bố khẩu hiệu và logo mới như một phần trong nỗ lực đổi mới thương hiệu nhằm chuyển đổi từ một công ty viễn thông truyền thống sang một nhà cung cấp dịch vụ kỹ thuật số. Tuy nhiên quá trình “số hóa” của Viettel đã đã bắt đầu nhiều năm trước.

Năm 2018, Viettel ra mắt ViettelPay, đánh dấu sự gia nhập thị trường thanh toán kỹ thuật số. ViettelPay cho phép khách hàng thanh toán hóa đơn, chuyển tiền, mua vé xem phim và cung cấp nhiều dịch vụ tương tự như các “siêu ứng dụng” khác trong nước như MoMo hay ZaloPay.

Theo ước tính của App Annie, một công cụ nghiên cứu thị trường ứng dụng chuyên nghiệp dành cho các nhà phát triển, mặc dù không cạnh tranh gay gắt bằng các chương trình khuyến mãi, giảm giá nhưng năm 2020, ViettelPay đã trở thành ứng dụng thanh toán được tải nhiều thứ hai tại Việt Nam chỉ sau MoMo, dịch vụ đã huy động được ít nhất 232,7 triệu USD từ các nhà đầu tư nước ngoài.

Viettel cho biết ứng dụng ViettelPay đã tiếp cận được 10 triệu khách hàng. Giờ đây, với dịch mobile money, Viettel đã có cơ hội lớn hơn để đi trước các đối thủ cạnh tranh của mình. Dịch vụ tiền di động có thể tiếp cận gần 70 triệu thuê bao Viettel. Nhà mạng lớn nhất của VN cho biết mục tiêu là có cả tiền di động và dịch vụ số trong hệ sinh thái của mình để mọi người dân ở Việt Nam, đặc biệt là những người ở nông thôn, miền núi và hải đảo, có thể tiếp cận được dịch vụ.

Không giống như các dịch vụ ngân hàng, Việt Nam có tỷ lệ sử dụng điện thoại di động cao đáng kể trong khu vực. Với tổng số 126 triệu thuê bao di động, dịch vụ tiền di động dự kiến ​​sẽ có phạm vi tiếp cận tốt hơn nhiều.

Đối với chương trình thử nghiệm, giá trị giao dịch hàng tháng đối với tiền di động được giới hạn ở mức 10 triệu đồng, thấp hơn đáng kể so với giới hạn của ví điện tử (100 triệu đồng). Quy định được đặt ra nhằm hướng việc sử dụng mobile money cho các giao dịch có giá trị thấp.

Theo Chủ tịch hội đồng quản trị của ví điện tử SmartPay Marek Forysiak về tổng thể, lĩnh vực thanh toán số sẽ được hưởng lợi vì mobile money khiến mọi người rời xa tiền mặt. “Người tiêu dùng ở Việt Nam sẽ quyết định điều gì thuận tiện nhất cho họ”, đại diện SmartPay nhận định.

Hồi kết của dịch vụ ví điện tử “thuần túy” ?

Theo Huy Đoàn, chuyên gia fintech của Đại học RMIT (Tp.HCM) các nhà mạng lớn trong nước có lợi thế rõ ràng trong việc cung cấp dịch vụ mobile money do các công ty fintech khác chưa có giấy phép để thực hiện dịch vụ này.

Tech in Asia nhận định về mặt kỹ thuật, các công ty fintech cũng có thể cung cấp dịch vụ mobile money. Tuy nhiên, ngoài giấy phép cung cấp dịch vụ thanh toán trung gian, các công ty này cần phải có thêm giấy phép thiết lập mạng viễn thông di động mặt đất có sử dụng kênh tần số vô tuyến điện. Đây được coi là một nhiệm vụ khó khăn trong bối cảnh lĩnh vực fintech đã có sự cạnh tranh khốc liệt.

Ngay cả với giới hạn giới hạn về giá trị giao dịch, việc nắm bắt được dân số không có ngân hàng của quốc gia vẫn là một cơ hội đáng kể cho các nhà khai thác viễn thông trong nước.

Được thúc đẩy bởi đại dịch Covid-19, nhu cầu thanh toán điện tử đã tăng vọt. Theo Ngân hàng Nhà nước, số lượng giao dịch thanh toán qua điện thoại di động đạt gần 919 triệu lượt trong 10 tháng đầu năm 2020, tăng gần 124% so với cùng kỳ năm 2019.

Ông Forysiak (SmartPay) nhận định tiền di động không phải là mối đe dọa đối với các nhà cung cấp ví điện tử, mặc dù “hoàn toàn sẽ có sự cạnh tranh trong một số trường hợp sử dụng nhất định”.

SmartPay là một ví điện tử thuộc SmartNet, một công ty có trụ sở tại Tt.HCM bán các dịch vụ tài chính và bảo hiểm. Nó đặc biệt nhắm vào các doanh nhân vi mô và các thương gia ven đường, đồng thời hỗ trợ người dùng mở tài khoản ngân hàng nếu họ chưa có.

“Tôi không thấy tiền di động tiện lợi hơn hay kém hơn những gì ví điện tử đang làm. Nói thẳng ra là ví điện tử cung cấp các dịch vụ rộng hơn nhiều”, ông nói thêm.

Tại Việt Nam, tiền mặt được ước tính vẫn chiếm khoảng 70% tổng số giao dịch. Mặc dù việc hoàn toàn không dùng tiền mặt vẫn còn trong một tương lai xa, nhưng rõ ràng là tất cả các nhà cung cấp, công ty tài chính viễn thông và công nghệ viễn thông, đều phải dựa vào các dịch vụ tài chính khác như cho vay và bảo hiểm để duy trì bền vững.

Chắc chắn, ví điện tử không thể tiếp tục đốt tiền bằng cách cạnh tranh theo hướng giảm giá. Zennon Kapron, người sáng lập công ty tư vấn fintech Kapronasia, cho rằng các nhà cung cấp dịch vụ mobile money cần chuyển từ “bao cấp” sang “bình thường hóa” trong các mô hình kinh doanh của họ.

“Doanh thu phí thanh toán đang giảm trên toàn châu Á và khách hàng cũng như người bán đang tìm kiếm giá trị gia tăng bổ sung từ các nhà cung cấp dịch vụ ví điện tử” ông lưu ý. “Một nhà cung cấp dịch vụ ví điện tử thuần túy sẽ rất khó có thể tồn tại trong tương lai.”

Một báo cáo của Boston Consulting Group (BCG) được công bố vào tháng 5/2020 cho thấy chỉ có 13% phân khúc dân số thành thị “không có tài khoản ngân hàng” ở Đông Nam Á sử dụng ví điện tử. Trong trường hợp Việt Nam, các quy định chặt chẽ đồng nghĩa với việc người dùng không có tài khoản ngân hàng không thể sử dụng ví điện tử.

Tuy nhiên cũng có những tiềm năng cho hợp hợp tác giữa các nhà khai thác viễn thông và các công ty fintech trong nước. “Các nhà khai thác viễn thông có rất nhiều dữ liệu vì trung bình một người ở Việt Nam có 1,3 tài khoản di động”, chuyên gia Huy Đoàn (Đại học RMIT) cho biết. “Các công ty Fintech chắc chắn có thể hợp tác với các nhà khai thác viễn thông để cải thiện trải nghiệm người dùng.”

Theo chương trình thí điểm, các nhà cung cấp dịch vụ tiền di động không được phép cung cấp các dịch vụ tài chính khác như cho vay hoặc tài trợ vi mô cho người dùng tiền di động, điều này có thể hạn chế các ưu đãi, đặc biệt là đối với người dùng nông thôn.

Tuy nhiên, ba nhà mạng cũng đã có ví điện tử tương ứng, trong đó Viettel đã đầu tư vào hệ sinh thái dịch vụ kỹ thuật số của riêng mình. Các công ty viễn thông có thể có khả năng chuyển đổi những người sử dụng tiền điện thoại di động không có ngân hàng thành khách hàng có ngân hàng và lôi kéo họ sử dụng các dịch vụ khác.

Theo Sơn Đặng, đối tác điều hành của công ty luật DNA có trụ sở tại Hà Nội, Việt Nam có thể mong đợi thấy được mối quan hệ đối tác giữa các nhà mạng và các nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực fintech. “Tôi tin rằng tiền di động sẽ làm cho cuộc cạnh tranh thanh toán điện tử ở Việt Nam trở nên sôi động và hấp dẫn hơn,” ông dự đoán.

Chat hỗ trợ
Chat ngay