Sáng kiến tiền tỷ từ nỗi đau fix lỗi

Không chấp nhận việc tháng nào cũng xử lý lỗi hệ thống dù được đầu tư liên tục, anh Trần Văn Thông (Trưởng phòng Ứng dụng CNTT, Tổng công ty Mạng lưới Viettel) đã cho ra đời một sáng kiến tuyệt vời giá trị làm lợi hàng tỷ đồng.

Trước năm 2020, cứ mỗi lần đến ngày chốt nợ cước của thuê bao di động, anh em trực kỹ thuật của TCT Mạng lưới Viettel (VTNet) lại căng mình theo dõi hệ thống. Đó là những ngày thuê bao trả sau thực hiện tác động chặn mở khi đối soát nợ cước. Với số lượng thuê bao “khủng” của Viettel, hệ thống tác động chặn – mở thường xuyên bị quá tải trong những ngày cao điểm. Nếu chậm chặn thì thất thoát doanh thu, nếu mở chậm thì ảnh hưởng quyền lợi của khách hàng. Giải pháp được đặt lên vai của những người làm kỹ thuật: một mặt đánh giá lưu lượng để lên kế hoạch đầu tư mở rộng năng lực hệ thống; một mặt căng mình theo dõi hệ thống để sẵn sàng ứng phó với sự cố.

Điều bất cập là cả 2 giải pháp đều bị động. Việc cao tải gây lỗi hệ thống chỉ trong vài ngày cao điểm gạch cước, còn những ngày khác hoạt động bình thường. Việc duy trì một hệ thống khổng lồ “nhàn rỗi” cho phần lớn thời gian là điều bất hợp lý. Trong khi đó, việc lỗi cao tải vẫn chực có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

“Đầu tư hạ tầng có thể tạm thời giải quyết vấn đề, nhưng không xử lý tận gốc”, anh Thông cho biết. “Những lỗi này gây tổn thất cho chính Tập đoàn. Nếu chúng ta chặn khách hàng quá muộn, tức họ vẫn có thể nghe gọi, nhắn tin dù không đóng cước, thì Tập đoàn sẽ thất thoát tiền. Còn nếu mở muộn dù khách hàng đã đóng cước, họ sẽ phàn nàn, tố cáo chúng ta, ảnh hưởng đến hình ảnh Viettel”.

Cách làm khác

Không chấp nhận cách “tiêu tiền mà vẫn lỗi”, Trưởng phòng Ứng dụng CNTT của VTNet quyết tâm cùng đồng nghiệp giải quyết triệt để những bất cập của hệ thống. Thời điểm ấy, việc chặn-mở thuê bao được thực hiện đồng thời trên 3 tổng đài HRN, HSS và OCS. Khi nghiên cứu hệ thống, anh Thông nhận thấy thao tác cùng lúc trên cả 3 tổng đài là không cần thiết.

“Khác với OCS cũ mua của nước ngoài, vOCS được Viettel sản xuất và sử dụng từ năm 2017 có thể tự kiểm soát được luồng thoại hay tin nhắn. Về bản chất, việc chặn/mở là có cho thuê bao sử dụng dịch vụ hay không, trong khi điều đó nằm trong sự kiểm soát của vOCS”, anh Thông phân tích. “Do đó, việc chặn/mở ở cả 3 tổng đài có thể hợp lý trong quá khứ, nhưng bây giờ là thừa, và chính cái thừa đấy gây ra quá tải. Việc của chúng tôi chỉ đơn giản là “cắt” những chỗ thừa đó đi”.

Từ lợi thế về làm chủ công nghệ của Viettel, hướng đi để tối ưu hóa khâu chặn mở thuê bao được được nhóm nghiên cứu của anh Thông đề xuất: Chỉ cần chặn/mở trên OCS thay vì 3 hệ thống như trước đây.

tran van thong

Anh Trần Văn Thông sở hữu nhiều sáng kiến được công nhận nhất Tập đoàn.

Cộng hưởng để hiện thực hóa 

Hướng đi đã có, nhưng giải pháp cụ thể lại là câu chuyện rất khác. Những tác động hệ thống có ảnh hưởng đến hàng chục triệu thuê bao Viettel, trực tiếp liên quan đến khách hàng nên được quy định, giám sát bởi những quy định nghiêm ngặt. Quy trình chặn mở liên quan đến 6 trung tâm của VTNet và một số trung tâm nghiệp vụ khác của TCT Viễn thông Viettel (VTT). Nhóm nghiên cứu cần nhiều thứ hơn một ý tưởng để có thể thuyết phục toàn bộ đơn vị liên quan tham gia.

Nhận thấy mức độ quan trọng của giải pháp, nhóm nghiên cứu chủ động đưa ý tưởng thành giải pháp hoàn chỉnh. Cả nhóm tự lấy thuê bao di động của mình làm “chuột bạch” cho những thử nghiệm tác động. Nhiều tuần trôi qua với những giờ làm việc đến đêm, khi giải pháp thử nghiệm có thể vận hành trơn tru, anh Thông và nhóm báo cáo Ban Tổng Giám đốc của VTNet và đề xuất trở thành sáng kiến.

Trước những kết quả bước đầu của nhóm, Ban TGĐ VTNet hoàn toàn tin tưởng và ủng hộ. Không những chỉ đạo các đơn vị VTNet cùng tham gia, Ban TGĐ VTNet cũng là những người kết nối với Ban TGĐ VTT để đưa các đơn vị VTT phối hợp nghiên cứu. Cả một núi việc khi biến giải pháp CNTT thử nghiệm vào “thực chiến” với hàng chục triệu thuê bao. Tuy nhiên, với sự phối hợp của các nguồn lực mới, mọi việc diễn ra suôn sẻ hơn.

Chỉ sau 4 tháng, toàn bộ khâu chặn mở thuê bao Viettel đã được nâng cấp theo sáng kiến của anh Thông.

Giá trị của sự cộng hưởng

Hệ thống chặn mở thuê bao mới vận hành tốt ngoài mong đợi của nhóm tác giả. Theo dự kiến ban đầu của nhóm, việc tối ưu các bước thao tác sẽ tăng khoảng 150% hiệu suất hệ thống. Nhưng thực tế vận hành cho kết quả gấp… 10 lần (1.000%)

“Trước đây, trong một phút hệ thống chỉ chặn mở được 2.000 thuê bao. Nhưng bây giờ là 20.000 đến 25.000 thuê bao”, anh Thông hào hứng.

Tiết kiệm được chi phí đầu tư, giảm được thất thoát cước, nâng cao trải nghiệm khách hàng, sáng kiến của nhóm nghiên cứu của anh Thông được đánh giá giá trị làm lợi lên tới 6,4 tỷ đồng.

“Thực ra, sáng kiến không phải là điều gì quá to tát, xa vời mà nó đến từ chính công việc hàng ngày của chúng ta. Khi thấy bất cập trong công việc dù lớn hay nhỏ thôi, như khi hệ khâu chặn/mở gặp vấn đề, tôi đều suy nghĩ xem có cách nào để giải quyết đến cùng cái bất cập ấy hay không”, anh Thông chia sẻ “bí quyết”.

Hiện tại, anh Trần Văn Thông đang là người có số lượng sáng kiến nhiều nhất Tập đoàn với 87 sáng kiến đạt yêu cầu. Tổng giá trị làm lợi từ những sáng kiến của anh lên tới hơn 1.170 tỷ đồng.

Năm 2020 khi chia sẻ về sáng tạo ở Viettel nói chung và VTNet nói riêng, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Tào Đức Thắng nhấn mạnh: “Chúng ta chỉ sáng tạo được nếu chúng ta đau với công việc của mình, với mạng lưới, với dịch vụ, với vấn đề diễn ra ở Viettel. Nếu chỉ sáng đi tối về, không ý thức mình phải thay đổi để khác đi và tốt hơn thì không thể có được sáng kiến, ý tưởng”.