VHT đầu tư lớn cho công nghệ lõi, có nhiều bằng sáng chế để bảo vệ lợi thế cạnh tranh

Là một trong những doanh nghiệp chủ lực của Tập đoàn, Tổng Công ty VHT trong năm 2020 đã có những bước phát triển lớn đặc biệt trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ với 54 bằng SHTT ở trong nước, 4 bằng SHTT ở Mỹ nâng tổng số lượng bằng được được đăng ký lên con số 245 (trong nước) và 27 (Mỹ). Đây là thông tin được Phó TGD VHT Nguyễn Cương Hoàng tiết lộ qua bài phỏng vấn.

PV: Năm 2020, mặc dù tình hình kinh tế trong nước rất khó khăn do tác động của đại dịch COVID-19, tuy nhiên, Công ty VHT đã có những bước tăng trưởng rất ấn tượng về doanh thu, lợi nhuận và số lượng bằng sáng chế, quyền bảo hộ sở hữu trí tuệ được công nhận. Ông có thể cho biết, làm thế nào để đội ngũ VHT trong 1 năm qua có thể đạt được những kết quả ấn tượng như vậy không?

Phó TGD VHT Nguyễn Cương Hoàng: Ngay từ đầu 2020, chúng tôi đã biết trước các vấn đề khó khăn có thể diễn ra nên đã đoàn kết, quyết tâm, có những kế hoạch để khắc phục. Thực ra, để đi đến ngày hôm nay, VHT đã có một quá trình chuẩn bị rất lâu dài. VHT thành lập đến tháng 1/2021 là tròn 10 năm. Tức là đã có 10 năm chuẩn bị, để phát triển đến như hiện tại. Chuẩn bị về mặt con người, về mặt công nghệ, về cơ sở hạ tầng… Một trong những concept của Tập đoàn trong lĩnh vực nghiên cứu phát triển thì có thể tóm gọn lại trong phát biểu của Bộ trưởng Bộ TT-TT Nguyễn Mạnh Hùng trong cuộc nói chuyện về VHT khoảng năm 2016 – 2017 khi ông giữ vị trí  TGĐ Tập đoàn. Concept đó gói gọn lại trong chữ VTOPIC, là những định hướng rất cơ bản trong nghiên cứu.

Virtual: Dùng các công cụ mô phỏng để hỗ trợ cho quá trình nghiên cứu.
Technology: Đi theo lĩnh vực nghiên cứu phát triển đi từ công nghệ gốc, công nghệ cốt lõi, công nghệ mới nhất.
Open: Cởi mở trong nội bộ và cởi mở ra bên ngoài. Sẵn sàng hợp tác quốc tế, chuyển giao công nghệ trên cơ sở mình làm chủ.
People: Tuyển những kĩ sư tài năng nhất. Đội ngũ hiện tại  có hơn 30% là Tiến sĩ, Thạc sĩ từ nước ngoài về, có những chuyên gia quốc tế hàng đầu. VHT đang sở hữu những chuyên gia  tại Mỹ, Singapore, Đài Loan và các chuyên gia ở Viêt Nam cùng đồng lòng phát triển.
Infrastructure: Viettel đã đầu tư hàng trăm tỉ cho hạ tầng nghiên cứu gồm các lab, các công cụ, phần mềm mô phỏng.. Hiện tại VHT có hệ thống lab hiện đại nhất ở Việt Nam và không thua kém bất kì quốc gia nào trong khu vực.
Challenge:  Ngay từ đầu các lãnh đạo đã đặt các mục tiêu cao rất thách thức.

Toàn bộ những con người, những hạ tầng, những công nghệ đó đã tạo nên nền tảng cho ngành nghiên cứu sản xuất, nghiên cứu phát triển của Viettel nói chung và VHT nói riêng. Trong năm 2020 vừa qua, mặc dù khó khăn về đại dịch, chúng tôi cùng với sự quyết tâm, từ nội lực của mình thì chúng tôi đã vượt qua được, hoàn thành chỉ tiêu doanh thu 101%, đặc biệt đối với lĩnh vực sáng chế (sở hữu trí tuệ).

Sở hữu trí tuệ (SHTT) tức là cùng một cái linh kiện, nhưng đội ngũ kỹ sư đã dồn trí tuệ để tạo ra một giá trị cạnh tranh tốt hơn của đối thủ. Sản phẩm của mình có công nghệ cao hơn, có khả năng bán được giá thành tốt hơn. Những cái công nghệ cốt lõi như thế được thể hiện bằng những SHTT để đối thủ không copy được, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm.

PV: Ông có thể cho biết cụ thể số lượng bằng SHTT mà VHT đã được ghi nhận không?

Phó TGD VHT Nguyễn Cương Hoàng: Năm vừa qua VHT đã đăng ký được 54 bằng SHTT ở trong nước, 4 bằng SHTT ở Mỹ, đã được công nhận. Còn lũy kế là hàng năm chúng tôi đều đăng ký hơn 50 sáng chế mới và tính đến thời điểm hiện tại thì VHT đã đăng ký là hơn 245 bằng SHTT trong nước và 27 bằng SHTT ở Mỹ.

vht

Và hàng năm thì con số bằng SHTT của VHT dần dần sẽ tăng lên. Sức mạnh của các đơn vị nghiên cứu thể hiện ở chính những cái quyền SHTT này này. Ví dụ các tập đoàn hàng đầu thì người ta có hàng chục nghìn, còn mình sinh sau đẻ muộn nên con số này thể hiện năng lực nghiên cứu, sức mạnh nghiên cứu. Rất là mừng là từ năm 2017, sau quãng thời gian rất dài chuẩn bị nội lực thì chúng tôi bắt đầu làm chủ các công nghệ lõi, từ công nghệ lõi đưa vào các sản phẩm, từ đó có các bằng SHTT mà chúng tôi cần bảo hộ để có những lợi thế cạnh tranh. Bắt đầu đăng ký từ 2017 thì đến 2019 người ta bắt đầu công nhận.

PV: Bảo hộ quyền SHTT có phải là một trong những ưu tiên lớn nhất của VHT hay không? VHT gặp phải những khó khăn gì trong việc đăng ký cũng như là bảo vệ các bằng SHTT đã được cấp?

Phó TGD VHT Nguyễn Cương Hoàng: Quyền SHTT đúng là bất cứ một công ty, tổ chức nào muốn phát triển công nghệ riêng của mình, các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh về mặt công nghệ riêng thì bắt buộc phải chú ý ngay từ sớm. Nếu không có quyền SHTT thì một lúc nào đó có thể bị đối đối thủ sao chép, thậm chí lấy chính cái công nghệ đó để đăng ký SHTT thì mình mất cả công nghệ lẫn lợi thế cạnh tranh. Viettel xác định rất rõ việc một tổ chức muốn có vị trí ở thị trường công nghệ cao thì bắt buộc phải có SHTT. Từ rất sớm lãnh đạo Viettel rất hiểu vấn đề này và thúc đẩy từ rất sớm.cbd05706828e71d0289f
Nhận thức rõ về SHTT Viettel đã có những hình thức để khuyến khích đội ngũ kĩ sư làm sao biến các công nghệ lõi thành các quyền SHTT để đăng ký trong nước và quốc tế. Để khuyến khích việc này Tập đoàn có nhiều hình thức khuyến khích, động viên như việc trao thưởng 100 triệu đồng đối với sáng chế đầu tiên được đăng ký ở Mỹ. Điều này đã tạo nên động lực lớn cho đội ngũ nghiên cứu tích cực hơn. Số lượng bằng SHTT hàng năm của Viettel đều tăng hiện là đơn vị có số lượng sáng chế đăng ký nhiều nhất trong nước.ce08e03432bcc1e298ad
Tất nhiên trong quá trình đăng ký cũng có rất nhiều vấn đề. Ví dụ như đăng ký ở nước ngoài ban đầu chúng tôi cũng chưa hiểu hết những thông lệ, cách thức, thậm chí là cách diễn đạt để tránh các xung đột với các SHTT khác đã có. Để thực hiện được mục tiêu Viettel cũng đã hợp tác với các công ty tư vấn sở tại để họ hỗ trợ về quy trình, thủ tục.

Còn trong nước hiện tại nhận thức về SHTT đã phát triển hơn nên số lượng đăng ký lên Cục SHTT cũng khá lớn, việc xét duyệt cũng mất nhiều thời gian nên VHT cũng phải hợp tác với cơ quan chức năng để làm rõ, giải thích…để thúc đẩy quá trình xét duyệt. Tất nhiên đó chỉ là những yếu tố phụ. Quan trọng nhất vẫn phải là những động lực tự thân của Viettel.

Còn bảo vệ quyền SHTT thì hiện tại thì VHT Viettel cũng chưa gặp phải vấn đề các xung đột quyền SHTT trong nước. Tại vì thứ nhất là mặt hàng tương đối đặc thù. Thứ 2 là những sản phẩm của tôi hiện tại ở thị trường trong nước có thể nó là chưa có đối thủ. Chúng tôi chuẩn bị những cái này bản chất là để ra nước ngoài. Chúng tôi chuẩn bị hành trang trước để sau này cạnh tranh thì có vũ khí để bảo vệ mình. Còn trong nước thì đúng là chúng tôi chưa gặp vấn đề đấy.

PV: Ông có thể cho biết những đóng góp của VHT đối với nhiệm vụ hiện đại hóa quốc phòng, phục vụ sự nghiệp bảo vệ chủ quyền an ninh qua các sản phẩm tiêu biểu không?

Phó TGD VHT Nguyễn Cương Hoàng: Một trong những nhiệm vụ của VHT là sản xuất ra các sản phẩm công nghệ cao phục vụ cho quốc phòng. Từ những sản phẩm đầu tiên phục vụ cho quân đội như máy thông tin, rada, các sản phẩm về quang điện tử …đến những sản phẩm hiện đại như hệ thống C5ISR l đã tạo nên một hệ thống các sản phẩm quan trọng phục vụ cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Hiện nay chúng tôi có 6 dòng sản phẩm chính: Máy thông tin liên lạc và tác chiến điện tử, Rada, Quang điện tử (kính nhìn xa trong ánh sáng ban ngày, ban đêm), Hệ thống máy bay không người lái (UAV), mô hình mô phỏng (hệ thống hướng dẫn huấn luyện đào tạo lái xe tăng, mô phỏng lái máy bay chiến đấu SU-30). Sản phẩm cuối cùng là kết hợp tất cả các sản phẩm trên lại thành một hệ thống thông minh thống nhất, hỗ trợ người chỉ huy tác chiến, chỉ huy điều khiển.

Với 6 dòng sản phẩm đó Viettel đã chứng minh được khả năng làm ra được những sản phẩm quốc phòng công nghệ cao. Tôi vẫn còn rất nhớ là những ngày đầu, làm ra các sản phẩm mẫu và mang sang Bộ Tư lệnh thông tin thì các anh cũng chưa tin là mình có thể làm được. Qua rất nhiều hội thảo và các hoạt động thử nghiệm đánh giá, so sánh với các sản phẩm hàng đầu của Đức, của Israel để kiểm tra chất lượng.

Tất nhiên trong những lần thử ban đầu các tính năng chính thì đạt nhưng một số tính năng phụ chưa hoàn thiện. Sau nhiều lần được góp ý, hoàn thiện đến nay hầu hết các máy thông tin liên lạc đến hệ thống rada cảnh giới, bảo vệ vùng trời hiện đại nhất trang bị cho quân đội đều là các sản phẩm do Viettel phát triển.

Có thể nói sau 10 năm thì Viettel đã chứng mình được năng lực của mình, đã đem lại niềm tin cho Bộ Quốc Phòng, cho khách hàng. Mục tiêu đặt ra là tiến tới xuất khẩu. Hiện VHT đã bước đầu xuất khẩu được một số sản phẩm là điều trước đây chưa ai từng nghĩ đến. Chúng tôi cũng đãng xúc tiến với một số đối tác nước ngoài để xuất khẩu những sản phẩm công nghệ cao mà VHT hoàn toàn tin tưởng là có thể mang ra cạnh tranh với các hãng sản xuất hàng đầu trên thế giới.

Chúng tôi bây giờ có những sản phẩm như máy thông tin thế hệ mới nhất (cognitive radio); rada thế hệ 3D – thế hệ thứ tư, thế hệ hiện đại nhất bây giờ. Bên cạnh đó là các hệ thống chỉ huy điều khiển có ứng dụng trí AI…Những sản phẩm đấy đó VHT tự tin là các sản phẩm có chất lượng quốc tế và hoàn toàn có thể cạnh tranh sòng phẳng với các nước khác. Năm 2020, Tạp chí quốc phòng của Anh cũng bắt đầu nhìn nhận Viettel và VHT là một công ty quốc phòng công nghệ cao. Lĩnh vực quốc phòng là một lĩnh vực rất là dài hơi. Để đưa một sản phẩm vào một thị trường đòi hỏi việc kiên trì đeo bám 5, 10 năm là chuyện bình thường. Đầu tiên là khách hàng cần phải thật sự tin tưởng, chấp nhận cho mình thử đã, rồi sau đó mới đưa vào trang bị.

PV: Trong các bài phát biểu gần đây của lãnh đạo VHT thì thấy ngoài các sản phẩm về quốc phòng thì VHT cũng đang hướng tới phát triển một số sản phẩm phục vụ kinh tế xã hội, phục vụ dân sinh. Ông có thể cho biết kĩ hơn về định hướng và chiến lược của tổng công ty trong việc phát triển các sản phẩm này kể cả trong nước và nước ngoài?

Phó TGD VHT Nguyễn Cương Hoàng: Định hướng nghiên cứu sản phẩm công nghệ cao được VHT thực hiện từ 10 năm trước. Đối với sản xuất thiết bị thì có 3 mảng chính. Thứ nhất là các sản phẩm quốc phòng công nghệ cao. Hai là các sản phẩm phục vụ mạng lưới viễn thông (ví dụ các thiết bị thu phát và mạng lõi của thiết bị 4G, 5G). Ba là sản phẩm thiết bị  phục vụ dân sinh trong lộ trình chuyển đổi số của tập đoàn như là các thiết bị về chip cho (5G, IoT, Camera AI), các thiết bị dân sự về an ninh, an toàn, y tế và giáo dục. Chúng tôi đang liên tục tìm tòi các công nghệ cả dân sự và quân sự và sẽ tiếp tục cho ra thêm các dòng sản phẩm công nghệ mới.

PV: Vừa qua trong đại hội Đảng bộ của tập đoàn có xác định Viettel phải trở thành hạt nhân của tổ hợp công nghiệp quốc phòng công nghệ cao của Việt Nam thì trong định hướng phát triển như vậy thì vai trò của VHT như thế nào?

Phó TGD VHT Nguyễn Cương Hoàng:  Trong tổ hợp công nghiệp quốc phòng thì VHT cũng xác định mình đầu tiên là người tiên phong đã. Lý do vì VHT có thể là đơn vị đầu tiên được đầu tư mạnh, bài bản vào nghiên cứu sản xuất thiết bị quốc phòng. Thứ hai là dựa trên nền tảng về con người, về cơ sở vật chất, về công nghệ lõi mà VHT đã tích lũy trong một khoảng thời gian đủ dài nên VHT xác định là sẽ làm hạt nhân trong tổ hợp công nghiệp quốc phòng để phối hợp cùng với các đơn vị nghiên cứu khác trong và ngoài Quân đội để xây dựng một cái hệ sinh thái để có thể phát triển nền công nghiệp quốc phòng ở Việt Nam.

PV: Xin cảm ơn ông!